fbpx

Blog - RAID to nie Backup – czyli o kopiach zapasowych

Powrót
admin 18/12/2020r

RAID to nie Backup - czyli o kopiach zapasowych

 

Bezpieczeństwo danych jest zagadnieniem, które dotyczy każdego.

Bez względu na to, czy jesteśmy osobą prywatną, pracownikami, uczniami, studentami, freelancerami, prowadzimy firmę czy dużą korporacje, tworzymy i przetwarzamy dane.
Mogą to być pliki word, excel, fv, zdjęcia, filmy, zestawienia, czy całe projekty. Wszystkie ważne dla nas pliki powinniśmy mieć zabezpieczone przed utratą.

Jak można stracić pliki?

Powodów utraty może być wiele. Zaczynając od awarii sprzętu, zużycia, przez czynniki zewnętrzne – zalanie, upadek, kradzież, a kończąc na zagrożeniach z sieci takich jak, włamanie, wirusy i wymuszenia.
Utrata danych dotyczyć może naszych komputerów, smartphonów, tabletów, serwerów.

Jak się zabezpieczyć?

1. Dysk zewnętrzny

Najprostsza forma backupu to dysk twardy na USB. Możemy kupić taki dysk już za ok 200zł.

Podłączamy do komputera i po prostu kopiujemy interesujące nas dane na dysk.

Możemy również wykorzystać wbudowane narzędzie Windows 'kopia zapasowa’, gdzie w kilku prostych krokach ustawimy automatyczne kopie zapasowe.

Rozwiązanie to sprawdzi się w naszych prywatnych komputerach, gdzie trzymamy różne ważne dla nas pliki.
Jeśli jednak dysponujemy dużą biblioteką zdjęć i filmów, lepiej zainwestować w inne rozwiązanie.

2. Serwer NAS

Serwery NAS do sieciowe dyski twarde. Po podłączeniu ich do sieci LAN możemy mieć do niech dostęp ze wszystkich urządzeń w sieci. Dzięki temu, mogą być wykorzystane do kopii zapasowych dla wielu urządzeń.
Przykładem takich serwerów są rozwiązania Synology. Posiadają one dodatkowo swój własny system operacyjny dzięki któremu możemy tworzyć kopie zapasowe na wiele różnych sposobów.

    1. Funkcjonalność dysku zewnętrznego
    2. Wykorzystanie jako chmura – Synology oferuje funkcjonalność znaną z Dropboxa czy OneDrive. Wybieramy folder na komputerze, który synchronizować się będzie cały czas z serwerem nas. Dzięki temu na serwerze będzie zawsze aktualny plik.
    3. Aplikacje do backupu – zarówno do backupu plików, oraz całych kont Microsoft365, w tym poczty.
    4. Aplikacje do katalogowania zdjęć – po zainstalowaniu na smartphonie, możemy ustawić automatyczne kopiowanie nowych zdjęć na serwer
    5. Mapowanie udziałów sieciowych dla wielu użytkowników – każdy użytkownik w sieci może mieć swój własny folder, który znajduje się na serwerze. Mamy możliwość tworzenia kont i nadawania uprawnień.
    6. Historiowanie plików – funkcja polegająca na trzymaniu plików w wielu jego wersjach. Dzięki temu, jeśli przez przypadek zmieniliśmy coś w pliku, możemy 'cofnąć się w czasie’ i przywrócić jego wersje sprzed zmiany, sprzed godziny, dnia, czy nawet dłuższego okresu.
    7. Dodatkowe opcje robienia kopii zapasowych znanych rozwiązań chmurowych takich jak, Dropbox, OneDrive czy Google Drive
    8. Chmura Synology pozwalająca na wykonywanie kopii zapasowych zawartości serwera NAS do chmury.

Jak widać, możliwości takiego serwera są bardzo duże, a poziom zabezpieczenia danych bardzo wysoki.
Serwery Synology występują w wersjach z 1 dyskiem oraz z wieloma dyskami. W wersjach wielodyskowych mamy możliwość ustawienia RAID, który jest ZABEZPIECZENIEM SPRZĘTOWYM (często mylonym z kopią zapasową). Dzięki temu w razie awarii jednego z dysków, nie stracimy danych. Wystarczy wymiana dysku na nowy, a nasze dane będą znów bezpieczne.

Poza zaawansowanymi rozwiązaniami typu Synology, możemy wykorzystać też stary komputer i zainstalować na nim darmowy system operacyjny FreeNAS. Zamieni on nasz stary komputer w serwer NAS, pozwoli tworzyć konta użytkowników, nadać im uprawnienia oraz ustawić kopie zapasowe. Jest to darmowe rozwiązanie, alem brak w nim bardziej zaawansowanych opcji, takich jakie oferowane są w rozwiązaniach Synology.

3. Chmura

Bardzo popularnym rozwiązaniem są chmury. Na rynku istnieje bardzo dużo rozwiązań tego typu, ale najpopularniejsze to Dropbox, Microsoft OneDrive oraz Google Drive.

Chmury pozwalają na automatyczne kopie plików i folderów, oferują automatyczne wysyłanie zdjęć, czy pozwalają na historiowanie plików. Z punktu widzenia użytkownika różnią się cenami miejscem na dane interfejsem i dodatkowymi funkcjami.

Każda z chmur posiada opcje darmową. W przypadku OneDrive, do dyspozycji mamy zdecydowanie największą powierzchnię, bo aż 1TB. Dodatkowo, jest on częścią pakietu Microsoft365 i świetnie integruje się z systemami Windows, oraz całym pakietem Office.

4. Serwer

Serwery NAS, macierze dyskowe, biblioteki taśmowe, to rozwiązania znane z dużych firm oraz z przedsiębiorstw przetwarzających szczególnie ważne dane – księgowe i finansowe, prawne, medyczne.
W takich przypadkach jedno zabezpieczenie to za mało. Przetwarzając dane szczególnie wrażliwe, zobowiązani jesteśmy do zachowania szczególnych wymogów bezpieczeństwa.

Kopiować możemy poszczególne pliki, foldery, całe udziały sieciowe. Do realizowania takich zadań wystarczy nam Windows Server, serwer NAS lub chmura.

Chcąc kopiować bazy danych, potrzebujemy już bardziej zaawansowanych rozwiązań, np. dodatkowych programów w celu zatrzymania bazy danych, tak aby w trakcie jej kopiowania nie nastąpiło nadpisanie.

Do backupu serwera, wykorzystać powinniśmy również dodatkowe oprogramowanie, który skopiuje cały obraz systemu a dodatkowo będzie możliwe wykonywanie kopii przyrostowych (w celu oszczędności miejsca oraz czasu wykonywania).
Dobrymi rozwiązaniami są np.:

  • Veeam – posiadający również wersje darmową
  • Altaro – podobnie jak Veeam, posiada darmową wersje
  • Nakivo – świetne rozwiązanie, wypada bardzo korzystnie cenowo w porównaniu do poprzedników

Wszystkie te rozwiązania mogą być dodatkowo podłączone do profesjonalnych chmur takich jak Microsoft Azure, gdzie możemy zapewnić sobie możliwość odtworzenia kopii serwera w chmurze, symulując w ten sposób działanie lokalnego serwera.

Najczęstsze błędy

1. RAID to nie Backup

RAID to macierz dyskowa, polegająca na współpracy wielu dysków. W praktyce stosuje się go w celu zabezpieczenia sprzętowego dysków. Jeśli któryś z nośników zostanie uszkodzony w wyniku awarii, szanse na odzyskanie danych byłyby bardzo niskie. Dzięki zastosowaniu RAID, kopia zawartości dysku znajduje się na kolejnym, ustawionym w macierzy (w dużym uproszczeniu).

Należy pamiętać jednak, że RAID to nie backup danych, to zabezpieczenie sprzętowe. Jeśli dane na jednym z dysków zostaną usunięte, nie będzie ich na dysku zapasowym. To samo w przypadku, zawirusowania – RAID to taki klon, nie jest to kopia zapasowa.

2. Brak procedur

Częstym problemem jest brak odpowiednich procedur oraz organizacji harmonogramów.

Ważne jest, aby określić:

  • co ma się kopiować – które dane są kluczowe do funkcjonowania firmy.
  • jak często mają się kopiować – codziennie, co tydzień, co miesiąc.
  • jak długo mają być trzymane kopie poszczególnych backupów – czy kopia dzienna ma być dostępna przez tydzień (wtedy takich kopii mamy 7), przez miesiąc, itd.
  • ile miejsca potrzebujemy, aby dany harmonogram mógł się wykonywać bez zagrożenia o braku miejsca
  • kiedy mają wykonywać się kopie – najlepiej poza godzinami pracy firmy, aby zminimalizować ryzyko błędów

3. Brak kontroli

Kiedy mamy już harmonogram i wszystkie kopie są wykonywane, zapomina się o okresowym odtwarzaniu tych kopii, w celu sprawdzenia poprawności ich działania.
Co nam po kopii, która w chwili, kiedy okaże się potrzebna, nie będzie działać?

Niestety, w IT nigdy nie ma dwóch takich samych scenariuszy. Zawsze dążymy do standaryzacji i unifikacji rozwiązań, ale mnogość sprzętu, oprogramowania, ciągłych aktualizacji i zmian, powoduje, że aby czuć się bezpiecznie, trzeba ufać i kontrolować 🙂

Dzięki kontroli, jesteśmy już blisko do stworzenia profesjonalnych procedur DRP (Disaster Recovery Plan) oraz BCP (Business Continuity Plan).

Straciłem dane, co teraz?

W zależności od przyczyny utraty danych, istnieje kilka rozwiązań:

  • Usunięcie danych:
    Software’owe odzyskiwanie danych – jeśli od utraty danych nie minęło wiele czasu, a na komputerze nie wykonywano żadnych operacji, istnieje szansa na odzyskanie danych przy pomocy różnego rodzaju oprogramowania. Należy przy tym pamiętać, że każda próba takiego odzyskiwania, zmniejsza szanse powodzenia.
  • Awaria sprzętowa:
    Hardware’owe odzyskiwanie danych – w przypadku awarii dysku, możliwa jest wymiana elektroniki, która ma szanse przywrócić sprawność nośnika. Ten etap jednak jest bardzo kosztowny, a szanse są zdecydowane mniejsze niż w przypadku usunięcia danych.
  • Zawirusowanie/zaszyfrowanie/włamanie:
    W tym przypadku, brak kopii zapasowej powoduje, że albo ulegniemy żądaniom okupu i zapłacimy (bez gwarancji odszyfrowania), albo musimy pogodzić się z utratą.
  • Kradzież, zgubienie:
    Jeśli nasz komputer nie ma żadnej aplikacji antykradzieżowej np. Eset Anti-Theft, szanse na znalezienie i odzyskanie danych jest bliskie 0.

Podsumowanie

Aby uzmysłowić sobie powagę i wartość kopii zapasowych, wystarczy policzyć, ile kosztować może utrata danych, a ile wykonywanie kopii zapasowych.

Stare powiedzenie informatyków mówi:
„Ludzie dzielą się na tych, którzy mają kopie zapasowe i tych, którzy zaczną je robić”

Mamy nadzieje, że uświadamianie ludzi doprowadzi do tego, że większość będzie w tej pierwszej grupie :).

 

2019 ITSOLUTION
Wykonanie: ITHEX STUDIO